Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı süreci; yatırımın yapılıp uygunluk belgesinin alınması, 31/j kapsamında kısa dönem ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu aşamalarından oluşur. Yatırım türlerini, taşınmaz ve mevduat yollarındaki temel şartları ve dikkat edilmesi gerekenleri özetledik.
Türkiye’de mevzuatta belirlenen kapsam ve tutarda yatırım yapan yabancılar, istisnai yolla Türk vatandaşlığına başvurabilir. Süreç; yatırımın gerçekleştirilmesi ve uygunluk belgesinin alınması, yatırımcıya özgü kısa dönem ikamet izninin düzenlenmesi ve vatandaşlık başvurusunun değerlendirilmesi aşamalarından oluşur. Yatırımın başlangıçtan itibaren vatandaşlık şartlarına uygun planlanması, sonraki işlemlerin sağlıklı yürütülmesi açısından önemlidir.
Hangi Yatırımlarla Başvuru Yapılabilir?
Taşınmaz edinimi, banka mevduatı, sabit sermaye yatırımı, belirli yatırım fonlarına katılım ve istihdam oluşturulması gibi farklı yatırım yolları bulunmaktadır. Her yolun asgari tutarı, yatırımın korunmasına ilişkin koşulları ve uygunluğu değerlendiren kurumu farklıdır.
Taşınmaz satın alma yolunda, mevzuattaki nitelikleri taşıyan en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz değerindeki taşınmazın, tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi konularak edinilmesi gerekir. Banka mevduatı yolunda ise en az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarının, Türkiye’de faaliyet gösteren bankalarda üç yıl tutulması şartı aranır.
İlk Aşama: Yatırımcı Uygunluk Belgesi
Yatırımın yapılmasının ardından, seçilen yatırım türü bakımından yetkili kurum tarafından şartların sağlanıp sağlanmadığı incelenir. Uygunluk belgesi, yatırımın vatandaşlık başvurusuna esas alınabilecek koşulları taşıdığını gösterir.
Taşınmaz yatırımlarında yalnızca satış bedelinin belirtilen tutara ulaşması yeterli değildir. Taşınmazın niteliği ve edinim geçmişi, tapu kayıtları, ödeme belgeleri, döviz alım belgesi, değerleme ve yatırım tutarının teyidine ilişkin işlemler birlikte değerlendirilir. Güncel uygulamada yatırım tutarının doğrulanmasında Tutar Tespit Belgesi (TTB) de önem taşır. Tapuda üç yıl satılmama taahhüdünün usulüne uygun şekilde işlenmesi gerekir.
Bu nedenle vatandaşlık amacıyla yapılacak taşınmaz alımlarında hukuki incelemenin, satış ve ödeme işlemlerinden önce gerçekleştirilmesi yararlıdır. Her taşınmaz, bedeli yeterli olsa bile vatandaşlık başvurusunda kullanılamayabilir.
İkinci Aşama: 31/J Kapsamında Kısa Dönem İkamet İzni
Uygunluk belgesi alındıktan sonra, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında kısa dönem ikamet izni işlemleri yürütülür. Bu izin, belirlenen kapsam ve tutarda yatırım yapan yabancılara yönelik özel bir ikamet kategorisidir.
Başvuru, uygunluk belgesi ve gerekli diğer belgelerle yetkili göç idaresi birimine yapılır. Türkiye’de herhangi bir taşınmaza sahip olmak nedeniyle alınan ikamet izni ile yatırımcıya yönelik 31/j kapsamındaki izin birbirinden farklıdır; vatandaşlık sürecinde başvurunun doğru kategori üzerinden yürütülmesi gerekir.
Üçüncü Aşama: Vatandaşlık Başvurusu
Yatırım ve ikamet aşamalarının ardından, gerekli kişisel ve ailevi belgelerle vatandaşlık başvuru dosyası hazırlanarak yetkili nüfus ve vatandaşlık birimine sunulur. Başvuru kapsamında yatırım koşullarının yanında, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunup bulunmadığı da değerlendirilir.
Uygunluk belgesi alınması veya ikamet izni düzenlenmesi, vatandaşlığın kendiliğinden kazanıldığı anlamına gelmez. İnceleme sürecinin ardından vatandaşlık kazanımı Cumhurbaşkanı kararıyla gerçekleşir.
Eş ve Çocuklar da Başvuruya Dahil Edilebilir mi?
Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocukları da kanundaki koşullar çerçevesinde bu kapsamda değerlendirilebilir. Aile bireylerinin kimlik, evlilik, doğum ve gerektiğinde velayet veya muvafakat belgeleri, kişisel durumlarına göre ayrıca hazırlanmalıdır.
Yatırım yoluyla vatandaşlık işlemlerinde yatırımın uygunluğu kadar, farklı kurumlara sunulan belgelerin birbiriyle uyumu da önemlidir. Tapu ve banka işlemlerinin, uygunluk belgesi başvurusunun, ikamet izninin ve vatandaşlık dosyasının birlikte planlanması; eksikliklerin ve gereksiz gecikmelerin önlenmesine yardımcı olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Yayım tarihinden sonra mevzuatta ve yargı kararlarında değişiklik olabilir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.